Gita - Easy Chanting - Chapter 13

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ಮೂಲಂ - ತ್ರಯೋದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಓಂ ಶ್ರೀ ಪರಮಾತ್ಮನೇ ನಮಃ
ಅಥ ತ್ರಯೋದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ।
ಕ್ಷೇತ್ರ-ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ-ವಿಭಾಗ-ಯೋಗಃ

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ

ಇದಂ ಶರೀರಂ ಕೌಂತೇಯ / ಕ್ಷೇತ್ರಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ।
ಏತದ್ಯೋ ವೇತ್ತಿ ತಂ ಪ್ರಾಹುಃ / ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ ಇತಿ ತದ್ವಿದಃ ॥ 1 ॥

ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಂ ಚಾಪಿ ಮಾಂ ವಿದ್ಧಿ / ಸರ್ವ-ಕ್ಷೇತ್ರೇಷು ಭಾರತ ।

ಕ್ಷೇತ್ರ-ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಯೋರ್-ಜ್ಙಾನಂ / ಯತ್-ತತ್-ಜ್ಙಾನಂ ಮತಂ ಮಮ ॥ 2 ॥

ತತ್-ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಯಚ್ಚ ಯಾದೃಕ್-ಚ / ಯದ್ವಿಕಾರಿ ಯತಶ್ಚ ಯತ್ ।
ಸ ಚ ಯೋ ಯತ್-ಪ್ರಭಾವಶ್ಚ / ತತ್ಸಮಾಸೇನ ಮೇ ಶೃಣು ॥ 3 ॥

ಋಷಿಭಿರ್-ಬಹುಧಾ ಗೀತಂ / ಛಂದೋಭಿರ್-ವಿವಿಧೈಃ ಪೃಥಕ್ ।ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರ-ಪದೈಶ್ಚೈವ / ಹೇತುಮದ್ಭಿರ್-ವಿನಿಶ್ಚಿತೈಃ ॥ 4 ॥

ಮಹಾಭೂತಾನ್ಯಹಂಕಾರೋ / ಬುದ್ಧಿರ್-ಅವ್ಯಕ್ತಮೇವ ಚ ।
ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ದಶೈಕಂ ಚ / ಪಂಚ ಚೇಂದ್ರಿಯ-ಗೋಚರಾಃ ॥ 5 ॥

ಇಚ್ಛಾ ದ್ವೇಷಃ ಸುಖಂ ದುಃಖಂ / ಸಂಘಾತಶ್ಚೇತನಾ ಧೃತಿಃ ।
ಏತತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಸಮಾಸೇನ / ಸವಿಕಾರಮ್-ಉದಾಹೃತಮ್ ॥ 6 ॥

ಅಮಾನಿತ್ವಮ್-ಅದಂಭಿತ್ವಮ್  / ಅಹಿಂಸಾ ಕ್ಷಾಂತಿರ್-ಆರ್ಜವಮ್ ।
ಆಚಾರ್ಯೋಪಾಸನಂ ಶೌಚಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಮ್-ಆತ್ಮ-ವಿನಿಗ್ರಹಃ ॥ 7 ॥

ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ವೈರಾಗ್ಯಮ್ / ಅನಹಂಕಾರ ಏವ ಚ ।
ಜನ್ಮ-ಮೃತ್ಯು-ಜರಾ-ವ್ಯಾಧಿ / ದುಃಖ-ದೋಷಾನುದರ್ಶನಮ್ ॥ 8 ॥

ಅಸಕ್ತಿರ್-ಅನಭಿಷ್ವಂಗಃ / ಪುತ್ರದಾರ-ಗೃಹಾದಿಷು ।
ನಿತ್ಯಂ ಚ ಸಮಚಿತ್ತತ್ವಮ್ / ಇಷ್ಟಾನಿಷ್ಟೋಪಪತ್ತಿಷು ॥ 9 ॥

ಮಯಿ ಚಾನನ್ಯಯೋಗೇನ / ಭಕ್ತಿರವ್ಯಭಿಚಾರಿಣೀ ।
ವಿವಿಕ್ತದೇಶ-ಸೇವಿತ್ವಮ್/ ಅರತಿರ್-ಜನಸಂಸದಿ ॥ 10 ॥

ಅಧ್ಯಾತ್ಮ-ಜ್ಞಾನ-ನಿತ್ಯತ್ವಂ / ತತ್ತ್ವ-ಜ್ಞಾನಾರ್ಥ-ದರ್ಶನಮ್ ।
ಏತತ್-ಜ್ಙಾನಮಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಮ್/ ಅಜ್ಞಾನಂ ಯದತೋಽನ್ಯಥಾ ॥ 11 ॥

ಜ್ಞೇಯಂ ಯತ್ತತ್-ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ / ಯತ್-ಜ್ಙಾತ್ವಾ-ಅಮೃತಮ್-ಅಶ್ನುತೇ ।
ಅನಾದಿಮತ್-ಪರಮ್-ಬ್ರಹ್ಮ / ನ ಸತ್-ತನ್ನಾಸದುಚ್ಯತೇ  ॥ 12 ॥

ಸರ್ವತಃ-ಪಾಣಿ-ಪಾದಂ ತತ್ / ಸರ್ವತೋಽಕ್ಷಿ-ಶಿರೋ-ಮುಖಮ್ ।
ಸರ್ವತಃ-ಶ್ರುತಿಮಲ್ಲೋಕೇ / ಸರ್ವಮಾವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 13 ॥

ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯ-ಗುಣಾಭಾಸಂ / ಸರ್ವೇಂದ್ರಿಯ-ವಿವರ್ಜಿತಮ್ ।
ಅಸಕ್ತಂ ಸರ್ವಭೃಚ್ಚೈವ / ನಿರ್ಗುಣಂ ಗುಣಭೋಕ್ತೃ ಚ ॥ 14 ॥

ಬಹಿರಂತಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಮ್/ ಅಚರಂ ಚರಮೇವ ಚ ।
ಸೂಕ್ಷ್ಮತ್ವಾತ್-ತದವಿಜ್ಞೇಯಂ / ದೂರಸ್ಥಂ ಚಾಂತಿಕೇ ಚ ತತ್ ॥ 15 ॥

ಅವಿಭಕ್ತಂ ಚ ಭೂತೇಷು / ವಿಭಕ್ತಮಿವ ಚ ಸ್ಥಿತಮ್ ।
ಭೂತಭರ್ತೃ ಚ ತತ್-ಜ್ಙೇಯಂ / ಗ್ರಸಿಷ್ಣು-ಪ್ರಭವಿಷ್ಣು ಚ ॥ 16 ॥

ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಪಿ ತತ್-ಜ್ಯೋತೀಃ / ತಮಸಃ ಪರಮುಚ್ಯತೇ ।
ಜ್ಞಾನಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಜ್ಞಾನಗಮ್ಯಂ / ಹೃದಿ ಸರ್ವಸ್ಯ ವಿಷ್ಠಿತಮ್ ॥ 17 ॥

ಇತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತಥಾ ಜ್ಞಾನಂ / ಜ್ಞೇಯಂ ಚೋಕ್ತಂ ಸಮಾಸತಃ ।
ಮದ್ಭಕ್ತ ಏತದ್ವಿಜ್ಞಾಯ / ಮದ್ಭಾವಾಯೋಪಪದ್ಯತೇ ॥ 18 ॥

ಪ್ರಕೃತಿಂ ಪುರುಷಂ ಚೈವ / ವಿದ್ಧ್ಯನಾದಿ ಉಭಾವಪಿ ।
ವಿಕಾರಾಂಶ್ಚ ಗುಣಾಂಶ್ಚೈವ / ವಿದ್ಧಿ ಪ್ರಕೃತಿ-ಸಂಭವಾನ್ ॥ 19 ॥

ಕಾರ್ಯ-ಕಾರಣ-ಕರ್ತೃತ್ವೇ / ಹೇತುಃ ಪ್ರಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ ।
ಪುರುಷಃ ಸುಖದುಃಖಾನಾಂ / ಭೋಕ್ತೃತ್ವೇ ಹೇತುರುಚ್ಯತೇ ॥ 20 ॥

ಪುರುಷಃ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥೋ ಹಿ / ಭುಂಕ್ತೇ ಪ್ರಕೃತಿ-ಜಾನ್-ಗುಣಾನ್ ।
ಕಾರಣಂ ಗುಣಸಂಗೋಽಸ್ಯ / ಸದಸದ್-ಯೋನಿ-ಜನ್ಮಸು ॥ 21 ॥

ಉಪದ್ರಷ್ಟಾನುಮಂತಾ ಚ / ಭರ್ತಾ ಭೋಕ್ತಾ ಮಹೇಶ್ವರಃ ।
ಪರಮಾತ್ಮೇತಿ ಚಾಪ್ಯುಕ್ತೋ / ದೇಹೇಽಸ್ಮಿನ್-ಪುರುಷಃ ಪರಃ ॥ 22 ॥

ಯ ಏವಂ ವೇತ್ತಿ ಪುರುಷಂ / ಪ್ರಕೃತಿಂ ಚ ಗುಣೈಃ ಸಹ ।
ಸರ್ವಥಾ ವರ್ತಮಾನೋಽಪಿ / ನ ಸ ಭೂಯೋಽಭಿಜಾಯತೇ ॥ 23 ॥

ಧ್ಯಾನೇನಾತ್ಮನಿ ಪಶ್ಯಂತಿ / ಕೇಚಿದಾತ್ಮಾನಮ್-ಆತ್ಮನಾ ।
ಅನ್ಯೇ ಸಾಂಖ್ಯೇನ ಯೋಗೇನ / ಕರ್ಮಯೋಗೇನ ಚಾಪರೇ ॥ 24 ॥

ಅನ್ಯೇ ತ್ವೇವಮಜಾನಂತಃ / ಶ್ರುತ್ವಾನ್-ಏಭ್ಯ ಉಪಾಸತೇ ।
ತೇಽಪಿ ಚಾತಿತರಂತ್ಯೇವ / ಮೃತ್ಯುಂ ಶ್ರುತಿ-ಪರಾಯಣಾಃ ॥ 25 ॥

ಯಾವತ್-ಸಂಜಾಯತೇ ಕಿಂಚಿತ್ / ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮಮ್ ।
ಕ್ಷೇತ್ರ-ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞ-ಸಂಯೋಗಾತ್ / ತದ್ವಿದ್ಧಿ ಭರತರ್ಷಭ ॥ 26 ॥

ಸಮಂ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು / ತಿಷ್ಠಂತಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ ।
ವಿನಶ್ಯತ್ಸು-ಅವಿನಶ್ಯಂತಂ / ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ॥ 27 ॥

ಸಮಂ ಪಶ್ಯನ್-ಹಿ ಸರ್ವತ್ರ / ಸಮವಸ್ಥಿತಮ್-ಈಶ್ವರಮ್ ।
ನ ಹಿನಸ್ತಿ-ಆತ್ಮನಾತ್ಮಾನಮ್ / ತತೋ ಯಾತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್ ॥ 28 ॥

ಪ್ರಕೃತ್ಯೈವ ಚ ಕರ್ಮಾಣಿ / ಕ್ರಿಯಮಾಣಾನಿ ಸರ್ವಶಃ ।
ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ತಥಾತ್ಮಾನಮ್ / ಅಕರ್ತಾರಂ ಸ ಪಶ್ಯತಿ ॥ 29 ॥

ಯದಾ ಭೂತಪೃಥಗ್-ಭಾವಮ್ / ಏಕಸ್ಥಮ್-ಅನುಪಶ್ಯತಿ ।
ತತ ಏವ ಚ ವಿಸ್ತಾರಂ / ಬ್ರಹ್ಮ ಸಂಪದ್ಯತೇ ತದಾ ॥ 30 ॥

ಅನಾದಿತ್ವಾತ್-ನಿರ್ಗುಣತ್ವಾತ್ / ಪರಮಾತ್ಮಾಯಮ್-ಅವ್ಯಯಃ ।
ಶರೀರಸ್ಥೋಽಪಿ ಕೌಂತೇಯ / ನ ಕರೋತಿ ನ ಲಿಪ್ಯತೇ ॥ 31 ॥

ಯಥಾ ಸರ್ವಗತಂ ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾತ್ / ಆಕಾಶಮ್ ನೋಪಲಿಪ್ಯತೇ ।
ಸರ್ವತ್ರಾವಸ್ಥಿತೋ ದೇಹೇ / ತಥಾತ್ಮಾ ನೋಪಲಿಪ್ಯತೇ ॥ 32 ॥

ಯಥಾ ಪ್ರಕಾಶಯತ್ಯೇಕಃ / ಕೃತ್ಸ್ನಂ ಲೋಕಮಿಮಂ ರವಿಃ ।
ಕ್ಷೇತ್ರಂ ಕ್ಷೇತ್ರೀ ತಥಾ ಕೃತ್ಸ್ನಂ / ಪ್ರಕಾಶಯತಿ ಭಾರತ ॥ 33 ॥

ಕ್ಷೇತ್ರ-ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಯೋರ್-ಏವಮ್ | ಅಂತರಮ್-ಜ್ಞಾನ-ಚಕ್ಷುಷಾ ।
ಭೂತ-ಪ್ರಕೃತಿ-ಮೋಕ್ಷಂ ಚ / ಯೇ ವಿದುರ್-ಯಾಂತಿ ತೇ ಪರಮ್ ॥ 34 ॥

ಓಂ ತತ್ಸದಿತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾಸೂಪನಿಷತ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಯಾಂ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನಸಂವಾದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞವಿಭಾಗಯೋಗೋ ನಾಮ ತ್ರಯೋದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ॥13 ॥