Gita-God-Hinduism

Sankalpa Śloka and Its Significance In Hindu ritual practice, Sankalpa is the formal declaration of intent made before performing a religious act such as a pooja, homa, vrata, japa, or any sacred observance . Traditionally, Sankalpa is performed by holding akṣata (rice grains) and flowers in the right hand , often supported by water in the palm, and then releasing them while reciting the Sankalpa mantra. A Vedic Sankalpa contains several elements that situate the act within the framework of cosmic time, geographical location, personal lineage, and spiritual intent . These elements include: Cosmic time (relative to Brahma’s creation cycle) Current calendar details (year, season, month, etc.) Geographical location Lineage (Gotra and Pravara) Personal identity Purpose of the ritual The deity being worshipped The nature of the ritual being performed A typical Sankalpa begins with the invocation: "Śubhe śobhana muhūrte" -  "At this auspicious ...

ಮುಂಡಿಗೆಗಳು ದಾಸಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ಒಗಟಿನಂತಹ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ರಚನೆಗಳು.  ಇದು ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಜರ  ನಕ್ಷತ್ರ ಮುಂಡಿಗೆ,  ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಗುಣಗಾನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಪಮಾನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಗುರುಗಳು.  @giri-chandra ನಕ್ಷತ್ರಸುತನ ಅನುಜನೊಂದು ದಿನ, ನಕ್ಷತ್ರದೊಳಿದ್ದ ನವನೀತಮಂ ತನ್ ನಕ್ಷತ್ರದಿಂ ತೆಗೆದು, ತನ್ ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ಎಸೆಯುತ್ತಿರಲು, ಆ ಸಪ್ಪಳವಂ ನಕ್ಷತ್ರ ಪಿಡಿದಿದ್ದ ನಕ್ಷತ್ರಾಖ್ಯನಕ್ಷತ್ರರಾಜಮುಖಿಯೋರ್ವಳ್, ನಕ್ಷತ್ರದಿಂ ಕೇಳಿ ನಕ್ಷತ್ರವಂ ಹಾರಿಸಿ ಕುಪಿಸಿ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬರೆ, ನಕ್ಷತ್ರಶಯನ ನಕ್ಷತ್ರಮಂ ಕೊಡದೆ, ತನ್ನ ನಿಜಮಂದಿರದಿಂ ಬೇರೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರದೊಳ್ ನಿಂದ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ರಕ್ಷಿಸಲಿ ನಮ್ಮನನವರತ!  How to understand this complicated riddle?  "ನಕ್ಷತ್ರಸುತನು"  ಎಂದರೆ " ರೋಹಿಣಿ"ಯ ಪುತ್ರನಾದ ಬಲರಾಮ;  ಆ " ನಕ್ಷತ್ರಸುತ"ನ " ಅನುಜ"ನು  ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು  ----  ಒಂದು ದಿನ ಆ ಕೃಷ್ಣನು   "ನಕ್ಷತ್ರದೊಳಿದ್ದ" -- " ಮಖಾ ನಕ್ಷತ್ರ"ದಂತೆ ಇರುವ ಮಡಕೆಯೊಳಗಿದ್ದ ನವನೀತವನ್ನು,  ತನ್ನ " ಹಸ್ತ ನಕ್ಷತ್ರ"  ದಿಂದ ತೆಗೆದು --...

  ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರಂ ದೇವ್ಯುವಾಚ ದೇವದೇವ! ಮಹಾದೇವ! ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞ! ಮಹೇಶ್ವರ! ಕರುಣಾಕರ ದೇವೇಶ! ಭಕ್ತಾನುಗ್ರಹಕಾರಕ! ॥ ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತಂ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಃ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ತತ್ತ್ವತಃ ॥ ಈಶ್ವರ ಉವಾಚ ದೇವಿ! ಸಾಧು ಮಹಾಭಾಗೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಪ್ರದಾಯಕಮ್ । ಸರ್ವೈಶ್ವರ್ಯಕರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವಪಾಪ ಪ್ರಣಾಶನಮ್ ॥ ಸರ್ವದಾರಿದ್ರ್ಯ ಶಮನಂ ಶ್ರವಣಾದ್ಭುಕ್ತಿ ಮುಕ್ತಿದಮ್ । ರಾಜವಶ್ಯಕರಂ ದಿವ್ಯಂ ಗುಹ್ಯಾದ್-ಗುಹ್ಯತರಂ ಪರಮ್ ॥ ದುರ್ಲಭಂ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿ ಕಳಾಸ್ಪದಮ್ । ಪದ್ಮಾದೀನಾಂ ವರಾಂತಾನಾಂ ನಿಧೀನಾಂ ನಿತ್ಯದಾಯಕಮ್ ॥ ಸಮಸ್ತ ದೇವ ಸಂಸೇವ್ಯಂ ಅಣಿಮಾದ್ಯಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿದಮ್ । ಕಿಮತ್ರ ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ದೇವೀ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದಾಯಕಮ್ ॥ ತವ ಪ್ರೀತ್ಯಾದ್ಯ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಮಾಹಿತಮನಾಶ್ಶೃಣು । ಅಷ್ಟೋತ್ತರ ಶತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಸ್ತು ದೇವತಾ ॥ ಕ್ಲೀಂ ಬೀಜ ಪದಮಿತ್ಯುಕ್ತಂ ಶಕ್ತಿಸ್ತು ಭುವನೇಶ್ವರೀ । ಅಂಗನ್ಯಾಸಃ ಕರನ್ಯಾಸಃ ಸ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ॥ ಧ್ಯಾನಂ ವಂದೇ ಪದ್ಮಕರಾಂ ಪ್ರಸನ್ನವದನಾಂ ಸೌಭಾಗ್ಯದಾಂ ಭಾಗ್ಯದಾಂ ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮಭಯಪ್ರದಾಂ ಮಣಿಗಣೈಃ ನಾನಾವಿಧೈಃ ಭೂಷಿತಾಮ್ । ಭಕ್ತಾಭೀಷ್ಟ ಫಲಪ್ರದಾಂ ಹರಿಹರ ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಭಿಸ್ಸೇವಿತಾಂ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಪಂಕಜ ಶಂಖಪದ್ಮ ನಿಧಿಭಿಃ ಯುಕ್ತಾಂ ಸದಾ ಶಕ್ತಿಭಿಃ ॥ ಸರಸಿಜ ನಯನೇ ಸರೋಜಹಸ್ತೇ ಧವಳ ತರಾಂಶುಕ ಗಂಧಮಾಲ್ಯ ಶೋಭೇ । ಭಗವತಿ ಹರಿವಲ್ಲಭೇ ಮನೋಜ್ಞೇ ತ್ರಿಭುವನ ಭೂತಿಕರಿ ಪ್ರಸೀ...

ಭಗವದ್ಗೀತಾ – ಅಧ್ಯಾಯ 7 ಜ್ಞಾನ–ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಗ (ज्ञान–विज्ञान योग): ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಸರ್ವತತ್ತ್ವಸ್ವರೂಪ, ಪ್ರಕೃತಿ–ಪುರುಷ ಭೇದ, ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಮಹತ್ವ. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ: ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಜ್ಞಾನ ( ತತ್ವ ) ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ (ಅನುಭವ) ಎರಡೂ ಅಗತ್ಯ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳು :  ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಜಗತ್ತು ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ   ಅಪರಾ /  ಜಡ  ಪ್ರಕೃತಿ – ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ ಪರಾ ಪ್ರಕೃತಿ – ಜೀವಾತ್ಮ, ಚೇತನ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಚೇತನತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿ ಭಗವಂತನೇ ಎಲ್ಲದರ ಆಧಾರ :  “ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ನಾನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಲ್ಲ” ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮುತ್ತಿನ ಸರದಲ್ಲಿ ದಾರಿಯಂತೆ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭಗವಂತನು ಆಧಾರ. ತ್ರಿಗುಣ ಮತ್ತು ಮಾಯೆ:  ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಎಂಬ ತ್ರಿಗುಣಗಳು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮೋಹಿಸುತ್ತವೆ; ಶರಣಾಗತಿಯಾದವರು ಮಾತ್ರ ದಾಟಬಲ್ಲರು. ಭಗವಂತನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದವರು:   ದುಷ್ಟ ಬುದ್ಧಿಯವರು, ಅಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಅಹಂಕಾರಿಗ ಳು   ಮಾಯೆಯ ಬಂಧನದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ,  ಭಗವಂತನನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಭಕ್ತರು:  ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು ನಾಲ್ಕು ವಿಧ: ಆರ್ತ – ದುಃಖದಲ...

ಶಿವ ಸುವರ್ಣಮಾಲಾ ಸ್ತುತಿ ಅಥ ಕಥಮಪಿ ಮದ್ರನಸಾಂ ತ್ವದ್ಗುಣ-ಲೇಶೈರ್-ವಿಶೋಧಯಾಮಿ ವಿಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 1 ॥ ಆಖಂಡಲ-ಮದ-ಖಂಡನ-ಪಂಡಿತ ತಂಡುಪ್ರಿಯ ಚಂಡೀಶ ವಿಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 2 ॥ ಇಭ-ಚರ್ಮಾಂಬರ ಶಂಬರ-ರಿಪುವಪುರ್-ಅಪಹರಣೋಜ್ಜ್ವಲ-ನಯನ ವಿಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 3 ॥ ಈಶ ಗಿರೀಶ ನರೇಶ ಪರೇಶ ಮಹೇಶ ಬಿಲೇಶಯ-ಭೂಷಣ ಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 4 ॥ ಉಮಯಾ ದಿವ್ಯಸುಮಂಗಳ-ವಿಗ್ರಹ-ಯಾಲಿಂಗಿತ-ವಾಮಾಂಗ ವಿಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 5 ॥ ಊರೀಕುರು ಮಾಮ್-ಅಜ್ಞಮ್-ಅನಾಥಂ ದೂರೀಕುರು ಮೇ ದುರಿತಂ ಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 6 ॥ ಋಷಿವರ-ಮಾನಸ-ಹಂಸ ಚರಾಚರ-ಜನನ-ಸ್ಥಿತಿಲಯ-ಕಾರಣ ಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 7 ॥ ೠಕ್ಷಾಧೀಶ-ಕಿರೀಟ ಮಹೋಕ್ಷಾರೂಢ ವಿಧೃತ-ರುದ್ರಾಕ್ಷ ವಿಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 8 ॥ ಲುವರ್ಣದ್ವಂದ್ವಮವೃಂತಸು-ಕುಸುಮಮಿವಾಂಘ್ರೌ ತವಾರ್ಪಯಾಮಿ ವಿಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 9 ॥ ಏಕಂ ಸದಿತಿ ಶ್ರುತ್ಯಾ ತ್ವಮೇವ ಸದಸೀತ್ಯುಪಾಸ್ಮಹೇ ಮೃಡ ಭೋ । ಸಾಂಬ ಸದಾಶಿವ ಶಂಭೋ ಶಂಕರ ಶರಣಂ ಮೇ ತವ ಚರಣಯುಗಮ್ ॥ 10 ॥ ಐಕ್ಯಂ ನಿಜಭಕ್ತೇಭ್...

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ 6 – ಧ್ಯಾನಯೋಗ (Summary) ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಶುದ್ಧಗೊಂಡಾಗ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧ್ಯಾನಯೋಗವೇ ಮುಂದಿನ ಹಂತ. ನಿಜ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಯಾರು? ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಎಂದರೆ ಕರ್ಮ ಬಿಡುವವನು ಅಲ್ಲ. ಫಲಾಸೆ ತ್ಯಜಿಸಿ ಕರ್ತವ್ಯ ಮಾಡುವವನೇ ನಿಜ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಿ. ಆತ್ಮನೇ ಮಿತ್ರ, ಆತ್ಮನೇ ಶತ್ರು: ಮನಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ → ಮಿತ್ರ, ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿದರೆ → ಶತ್ರು; ಹೊರಗಿನ ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೊದಲು, ಒಳಗಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕು. ಧ್ಯಾನದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನ: ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಏಕಾಂತ, ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಳ, ಸರಳ ಆಸನ, ಶರೀರ, ಕತ್ತು, ತಲೆ ನೇರ, ದೃಷ್ಟಿ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೇ ಬಿಂದು ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು, ಇದು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಅಂಧ ವಿಧಿ ಅಲ್ಲ. ಮಿತ ಜೀವನ = ಧ್ಯಾನಸಾಧನೆ: ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವವು: ಅತಿ ಆಹಾರ, ಉಪವಾಸ, ಅತಿನಿದ್ರೆ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ. ಸಮತೋಲನದ ಜೀವನವೇ ಯೋಗ. ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ – ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಅರ್ಜುನನು ನೇರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ: “ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲ, ಬಲಿಷ್ಠ, ಹಿಡಿಯಲಾಗದಷ್ಟು ಕಠಿಣ.” ಇದು ಎಲ್ಲ ಸಾಧಕರ ಪ್ರಶ್ನೆ.  ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರ: ಅಭ್ಯಾಸ + ವೈರಾಗ್ಯ:  ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೂತ್ರ: ಅಭ್ಯಾಸ (ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ), ವೈರಾಗ...

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ 5 – ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗ (Summary) ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ:  “ಕರ್ಮತ್ಯಾಗ ಶ್ರೇಷ್ಠವೇ? ಅಥವಾ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ?”  ಕೃಷ್ಣನ ಉತ್ತರ ಸ್ಪಷ್ಟ:  ಎರಡೂ ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ, ಆದರೆ ಕರ್ಮಯೋಗವೇ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸ vs ಕರ್ಮಯೋಗ: ಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸ = ಹೊರಗಿನಿಂದ ಕರ್ಮ ತ್ಯಜಿಸುವುದು; ಕರ್ಮಯೋಗ = ಒಳಗಿನಿಂದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದು. ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿರುವವನೇ ನಿಜ ಸಂನ್ಯಾಸಿ. ನಿಜ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯ ಲಕ್ಷಣ : ಯಾರು ಫಲಾಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ದ್ವೇಷ–ಆಸೆಯ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ, “ನಾನು ಮಾಡುವವನು” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಯೋಗಿ, ಸಂನ್ಯಾಸಿ, ಮುಕ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ. ಕರ್ಮ ಫಲ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ: ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ: ಆತ್ಮ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆತ್ಮ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕರ್ಮ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ, ದೇಹ–ಮನಸ್ಸು–ಬುದ್ಧಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ ಪಾಪ ಅಂಟುವುದಿಲ್ಲ. ಒಳಗಿನ ಶಾಂತಿ (ಆಂತರಿಕ ಸುಖ) ಯೋಗಿಯ ಸುಖ, ಹೊರಗಿನ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಆತ್ಮನೊಳಗಿನ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಿರ, ಶಾಶ್ವತ, ಅಚಲ. ಶಾಂತಿಯ ಸೂತ್ರ : ಕೃಷ್ಣನು ಶಾಂತಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೊಡು...

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ 4 – ಜ್ಞಾನಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗ (Summary) ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ:  ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೇ ಸಂನ್ಯಾಸ.   ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಕರ್ಮವೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ. ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಪರಂಪರೆ:  ಕೃಷ್ಣನು ಗೀತಾಜ್ಞಾನವು ಮೊದಲು  ಸೂರ್ಯನಿಗೆ (ವಿವಸ್ವಾನ್)  ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ  ಮನುಗೆ , ಅಲ್ಲಿಂದ  ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿಗೆ  ಬಂದ ಪುರಾತನ ಪರಂಪರೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದು ನಾಶವಾದ್ದರಿಂದ, ಅದೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಸತ್ಯ ಹೊಸದಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮರುಸ್ಮರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವತಾರರಹಸ್ಯ: ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಅವತಾರದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಧರ್ಮ ಕುಸಿದಾಗ, ಅಧರ್ಮ ಏರಿದಾಗ, ಸಜ್ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ದುಷ್ಟರ ನಾಶಕ್ಕೆ, ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ  “ಯುಗೇ ಯುಗೇ ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಕರ್ಮದ ಗೂಢ ರಹಸ್ಯ:  ಕರ್ಮ  ಏನು?  ಅಕರ್ಮ  ಏನು?  ವಿಕರ್ಮ  ಏನು? ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ನೋಡಿದರೆ ಗೊಂದಲ. ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ.  ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಕರ್ಮವನ್ನು  (ಅಹಂಕಾರರಹಿತತೆ) ಮತ್ತು  ಅಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವನ್ನು  (ಕರ್ತವ್ಯತ್ಯಾಗ ತಪ್ಪು) ನೋಡುವವನೇ ನ...

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ 3 – ಕರ್ಮಯೋಗ (ಸಾರಾಂಶ) ಅಧ್ಯಾಯ 3ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ:  ಜ್ಞಾನವೂ ಅಗತ್ಯ, ಆದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗ ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕರ್ಮ ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದು: ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು, ಉಸಿರು—ಎಲ್ಲವೂ ನಿರಂತರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಇವೆ.  ಕರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಮುಕ್ತಿ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಪಲಾಯನ. ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ: ಫಲಾಸೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವನು ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ:  ಕರ್ಮ + ಆಸೆ = ಬಂಧನ;  ಕರ್ಮ − ಆಸೆ = ಮುಕ್ತಿ ಯಜ್ಞಭಾವನೆ:  ಸಮನ್ವಯದ ಜೀವನ, ಲೋಕವು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ: ಮನುಷ್ಯ → ದೇವತೆಗಳು → ಪ್ರಕೃತಿ → ಅನ್ನ → ಜೀವನ. ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಯಜ್ಞಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಲೋಕಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣ. ಸ್ವಾರ್ಥಾಕ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು, ಕರ್ಮದ ಫಲಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವವ “ಕಳ್ಳ” ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮಾಡಿದ್ದಂತೆ ಮಾಡು: ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ನಾಯಕರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನಿಯಾದವನೂ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲೇಬೇಕು— ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಲು.ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: “ನಾನು ಏನೂ ಮಾಡಬೇಕಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಲೋಕಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ಆಸೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ...