ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಅಧ್ಯಾಯ 2 – ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗ (Summary)
ಗೀತೆಯ ಸಾರವೇ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಅಧ್ಯಾಯ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನ ವಿಷಾದವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ + ಕರ್ಮ + ಯೋಗಕ್ಕೆ ಭದ್ರವಾದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
ಅರ್ಜುನನ ಶರಣಾಗತಿ: ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ: “ನನಗೆ ಏನು ಶ್ರೇಯಸ್ಸೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ”, “ನಾನು ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯ”, “ನನ್ನನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡು”. ಶಿಷ್ಯಭಾವ ಆರಂಭವಾದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶ ಆರಂಭ.
- ಆತ್ಮನ ಅಮರತ್ವ: ಕೃಷ್ಣನ ಮೊದಲ ಬೋಧನೆ: ಆತ್ಮ ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದು, ಆತ್ಮ ಮರಣವಿಲ್ಲದು, ದೇಹ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಆತ್ಮ ಅಲ್ಲ, ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಆತ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧ: ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು: ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಅದು ಕರ್ತವ್ಯಭ್ರಷ್ಟತೆ, ಧರ್ಮ ತಪ್ಪಿಸಿ ಬಂದ ಶಾಂತಿ — ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಅಲ್ಲ.
- ಸಮತ್ವಬುದ್ಧಿ (ಸಮತೆ): ಕೃಷ್ಣನು ಯೋಗದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ: ಸುಖ–ದುಃಖ, ಲಾಭ–ನಷ್ಟ, ಜಯ–ಅಜಯ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಯೋಗ. “ಸಮತ್ವಂ ಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ”
- ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಯೋಗ: ಕರ್ಮ ಮಾಡು, ಫಲಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ, ಕರ್ಮ ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ; ಫಲಾಸೆ ಕಡಿತ = ಬಂಧನ ಕಡಿತ.
- ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಕೃಷ್ಣನು ಆದರ್ಶ ಮಾನವನ ಚಿತ್ರಣ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ: ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲ ಭಯ–ಕೋಪಗಳಿಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ, ಇವನೇ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ.
- ಇಂದ್ರಿಯ–ಮನಸ್ಸು–ಬುದ್ಧಿ: ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತಿ → ಮನಸ್ಸಿನ ಅಶಾಂತಿ, ಅಶಾಂತಿ → ಬುದ್ಧಿನಾಶ, ಬುದ್ಧಿನಾಶ → ಪತನ; ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಮುಕ್ತಿ.
Comments
Post a Comment